یادداشتی از مصطفی دلشاد تهرانی؛

امام علی(ع) دادگری را معیار حکومت، سیاست و مدیریت می دانست

عنوان

اهمیت دادگری در نزد امام علی(ع) تا جایی است که آن حضرت دادگری را ریشه، اساس، پایه و معیار حکومت و سیاست و مدیریت می دانسته و بر این اساس عمل کرده است.

به گزارش خبرنگار مهر، مصطفی دلشاد تهرانی استاد دانشگاه و نهج البلاغه پژوه در یادداشتی به بحث برترین تکیه گاه حکومت و مدیریت پرداخته است:

 امیرمؤمنان علی(ع) در عهدنامۀ مالک اشتر دربارۀ دادگری و رابطۀ قلبی به عنوان برترین تکیه گاه حکومت و مدیریت فرموده است :«وَ إِنَّ أَفْضَلَ قُرَّةِ عَیْنِ الْوُلاَةِ اسْتِقَامَةُ الْعَدْلِ فِی الْبِلاَدِ، وَ ظُهُورُ مَوَدَّةِ الرَّعِیَّةِ،وَ إِنَّهُ لاَ تَظْهَرُ مَوَدَّتُهُمْ إِلاَّ بِسَلاَمَةِ صُدُورِهِمْ: و بی گمان بهترین روشنایی چشم سرپرستان، پایدار شدن دادگری در کشور است، و پدیدار شدن دوستی صمیمانۀ شهروندان؛ و دوستی شان جز با سالم شدن سینه هایشان  پدیدار نمی گردد. سالم شدن سینه هایشان از کینه و بی اعتمادی و سوءظن ».

دادگری در حکومت و مدیریت، هدفی اساسی و سیاستی بنیادی است، و هیچ چیز چون آن، حکومت و مدیریت را سامان نمی بخشد و استوار نمی سازد، و از این روست که بیش ترین تلاش باید در جهت پایدار شدن آن باشد. پایدار شدن دادگری در دیده امیرمؤمنان علی (ع) چنین پربها است که فرمود: «بی گمان بهترین روشنایی چشم سرپرستان و مایۀ آرامش آنان ، پایدار شدن دادگری در کشور است.»

اهمیت دادگری در نزد امام علی(ع) تا بدانجاست که آن حضرت دادگری را ریشه، اساس، پایه و معیار حکومت و سیاست و مدیریت می دانسته و بر این اساس عمل کرده است. در بیانی که در غررالحکم وارد شده این چنین آمده است : «مِلاَکُ السِّیَاسَةِ الْعَدْلُ: ملاک سیاست، دادگری است.»

دادگری در حکومت و مدیریت، بدین معناست که برای همه، امکانات مساوی برای پیشرفت و تعالی فراهم شود، و هرکس بدانچه استحقاق دارد دست یابد، و در وضع قانون و اجرای آن مساوات رعایت شود و تبعیضی بر کسی نرود، و تفاوت ها و امتیازات برمبنای صلاحیت و استحقاق باشد. لازمۀ پایدار شدن دادگری در کشور، رویکرد همه جانبه به دادگری و پرهیز از تجزیه گری در دادگری است؛ یعنی دادگری در وجوه فردی، خانوادگی، اجتماعی، سیاسی، مدیریتی، اقتصادی، فرهنگی و قضایی لحاظ گردد و برای تحقق آن برنامه ریزی شود، که در این صورت نظام مطلوب برقرار و دادگریِ پایدار شکل می یابد، که به بیانی که در غرر از امام  وارد شده : «الْعَدْلُ نِظَامُ الاْمْرَةِ: دادگری نظام بخشِ حکومت است.»

و بهترین تکیه گاه حکومت و مدیریت، و نیز باارزش ترین دستاورد آن ها دوستی صمیمانۀ شهروندان است؛ و این دوستی به قدری بااهمیت و گرانبها است که امیرمؤمنان علی (ع) آن را در کنار دادگری دیده و هم بها با آن معرفی کرده است: « ... وَ ظُهُورُ مَوَدَّةِ الرَّعِیَّةِ: وپدیدار شدن دوستی صمیمانه شهروندان.»

حکومت و مدیریتی که امیرمؤمنان علی (ع) درپی تحقق آن است، حکومت و مدیریت بر قلب ها است؛ حکومت و مدیریتی که در دل مردمان و اداره شوندگان نفوذ دارد، و موردتأیید و حمایت آنان است؛ و البته شرط رسیدن بدان این است :«وَ إِنَّهُ لاَ تَظْهَرُ مَوَدَّتُهُمْ إِلاَّ بِسَلاَمَةِ صُدُورِهِمْ: و دوستی شان جز با سالم شدن سینه هایشان [از کینه و بی اعتمادی و سوءظن] پدیدار نمی گردد.»

حکومت و مدیریت بر قلبها جز با چنین بن مایه ای به دست نمی آید. در حکومت و مدیریت چنان باید عمل نمود که علاوه بر حرکت به سوی اهداف، دوستی شهروندان نیز فراهم گردد، که بدون آن چیزی ارزش ندارد، زیرا عدالت نیز برای مردم است، چنان که امیرمؤمنان علی (ع) در بیان علت پذیرش حکومت چنان که در خطبۀ سوم نهج البلاغه آمده است، فرمود :«أَمَا وَ الَّذِی فَلَقَ الْحَبَّةَ، وَ بَرَأَ النَّسَمَةَ، لَوْ لاَ حُضُورُ الْحَاضِرِ، وَ قِیَامُ الْحُجَّةِ بِوُجُودِ النَّاصِرِ، وَ مَا أَخَذَ اللّهُ عَلَی الْعُلَمَاءِ أَنْ لاَ یُقَارُّوا عَلَی کِظَّةِ ظَالِمٍ وَ لاَ سَغَبِ مَظْلُومٍ لاََلْقَیْتُ حَبْلَهَا عَلَی غَارِبِهَا، وَ لَسَقَیْتُ آخِرَهَا بِکَأْسِ أَوَّلِهَا: به خدایی که دانه را شکافت و جان را آفرید، اگر حضور حاضران و برپا شدن حجّت با اعلام وجود یاوران نبود، و چنانچه خداوند از عالمان پیمان نگرفته بود که بر پرخوری ستمگر و گرسنگی ستمدیده، هیچ آرام و قرار نگیرند، بی تأمل ریسمان مهار حکومت را بر گردنش می افکندم و با همان جام نخست آخرش را هم سیراب می کردم (یعنی و چون گذشته خود را به کناری می کشیدم).»

 امام(ع) به روشنی بیان کرده که حکومت را برای مردمان پذیرفته است تا این که دادگری را برای آنان برپا دارد. با چنین جهت گیری ای است که می توان دادگریِ در خدمت مردمان را سامان داد و دوستی صمیمانۀ آنان را به دست آورد.

منبع: مهر

مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاع‌رسانی خود را در این رابطه انجام می‌دهد.

کلمه های کلیدی

ارسال نظر

در یک مناظره تلویزیونی بررسی شد؛اماواگرهای الحاق ایران به گروه ویژه اقدام

ایران با پذیرش شرایط FATF بازهم از لیست سیاه خارج نمی‌شود

مخاطرات اقتصادی نداشتن سفیر در هند و چین

 آمریکا در هفته‌های اخیر همه توان خود را برای رایزنی با مشتریان نفتی ما به کار گرفته است تا آنها را از خرید نفت ایران منصرف کند. اما دستگاه دیپلماسی جمهوری اسلامی در انفعال کامل است به طوریکه در چین و هند که خریدار بیش از 50 درصد نفت ایران هستند حتی سفیر هم نداریم.

مطابق اصل ۵۷ قانون اساسی از ۳ قوه مطالبه می‌کنیم

واژه نظارت بر رهبری نه در قانون اساسی آمده است و نه در‌ آیین‌نامه مجلس خبرگان. خبرگان از لحاظ حقوقی و فقهی و از لحاظ قانونی، نظارتی بر عملکرد رهبری ندارد چون اگر قرار باشد نظارت بر رهبری داشته باشیم، آن وقت خبرگان بر ولی، ولایت پیدا می‌کند، در حالی که خبرگان ولایتی بر ولی‌فقیه ندارد اما در چارچوب اصل 111 قانون اساسی برای نظارت بر تداوم صفات رهبری، کمیسیونی تشکیل شده به نام کمیسیون تحقیق و بررسی.

خروج آمریکا از برجام، تمسخر اصول اساسی حقوق بین‌الملل است

سرنوشت برجام یکی از مهمترین نگرانی‌های جهانی است و اقدام یک‌جانبه آمریکا در خروج از این توافق، تأثیرات منفی بر صلح و امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی به همراه خواهد داشت.

مهم‌ترین مطالب سرویس

نگاهی به آخرین فیلم حمید نعمت‌الله
«شعله ور»؛ حقارت، حسادت، جنایت
واکنش روزنامه جام جم به اقدام بازیگر سریال پدر
در حاشیه حاشیه‌سازی‌های اینستاگرامی یک نوبازیگر
مؤدب در نشست ناشران دربارۀ مسئله فلسطین و رژیم صهیونیستی:
باید از مسائل داخلی به موضوعات بین‌المللی برسیم     
نگاهی به فیلم ابوقریب
«ابوقریب»؛ یک اکشن واقعی ایرانی!
مروری بر کارنامه «حسن رحیم پور ازغدی»؛
فرزندِ حوزه که پیشگام نقد مشفقانه حوزه شد
اقناع افکار عمومی پیش نیاز سیاست‌های منطقه‌ای
راهکارهای ایران دربرابر معامله قرن
وسایل دیجیتال ما را گرفتار بدترین نوعِ تربیت فرزند کرده‌اند
آن گوشی لعنتی‌ را بنداز کنار!
درباره‌ی اعتراضِ استاد رحیم‌پور ازغدی به سکولاریسمِ حوزوی:
تولّدِ سکولاریسم از حوزه‌ی غیرِ انقلابی
به بهانه روز عرفه و کاهش ۵۰درصدی زائران ایرانی عتبات
تاثیر سقوط ارزش ریال بر اقتصاد عراق
  • پر بیننده‌ترین
  • پر بحث‌ترین