در پژوهشی دانشگاهی بررسی شد؛

غرور ملی ایرانیان چگونه شکل می‌گیرد؟

عنوان

غرور ملی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین سازه‌های هویت ملی و ناسیونالیسم ایرانیان، کارکردهای گوناگونی دارد. در رابطه با این موضوع، محققان کشورمان پژوهش جالبی را انجام داده‌اند که به تحلیل جامعه‌شناختی مفهوم غرور ملی در ایران می‌پردازد.

به گزارش ایسنا، از مهم‌ترین کار ویژه‌های غرور ملی، دفاع در برابر تهاجمات ملل مهاجم در طول تاریخ و مستحیل ساختن آن‌ها بوده است. احساس غرور ملی در بین اقشار مختلف مردم و در بین اقوام گوناگون یکی از شاخص‌های احساس وفاداری ملی است. با تقویت این احساس در هر جامعه‌ای می‌توان به تداوم و پایداری نظام سیاسی حاکم بر آن جامعه امیدوار بود. علاوه بر این، با شناسایی میزان غرور ملی در ابعادی نظیر تاریخ، علم و تکنولوژی، تأمین اجتماعی، مسائل سیاسی، ورزش و نظایر آن می‌توان به طراحی علمی یک استراتژی جامع برای رفع تهدیدات و تبدیل آن‌ها به فرصت‌ها در راستای اعتلای غرور ملی پرداخت.

به گفته محققان، غرور ملی را می‌توان به‌عنوان احساس مثبتی که افراد درنتیجه هویت ملی نسبت به کشورشان دارند، تعریف کرد. همین‌طور می‌توان غرور ملی را به‌عنوان احساس غرور و حس احترامی که یک شخص نسبت به ملت خود دارد یا احساس غرور یا عزت‌نفسی که یک شخص درنتیجه هویت ملی خود کسب می‌کند، تعریف کرد. مفهوم غرور ملی همچنین شامل مفهوم «میهن‌پرستی» نیز می‌شود. بر این اساس فرد برای کشوری که بدان تعلق دارد نسبت به سایر کشورها، جایگاه رفیع‌تری قائل می‌شود.

در رابطه با این پدیده مهم، محققان دانشگاه گیلان پژوهشی جالب را انجام داده‌اند که در آن مفهوم غرور ملی در ایران و بین مردم کشور ما، به‌صورت جامعه‌شناختی مورد تحلیل واقع شده است.

در این تحقیق توصیفی، همه ساکنان 15 ساله و بالاتر ساکن استان‌های کشور به‌عنوان جامعه آماری پژوهش در نظر گرفته شده‌اند.

به‌منظور طرح‌ریزی این تحقیق، محققان دانشگاه گیلان، ابتدا به‌صورت تصادفی از بین استان‌های موجود، 7 استان تهران، خراسان شمالی، خراسان جنوبی، کردستان، گلستان، خوزستان و بوشهر را انتخاب کردند و سپس از افراد ساکن در این استان‌ها به شیوه علمی و با استفاده از پرسشنامه‌های استاندارد،  اطلاعات موردنیاز را جمع‌آوری کرده و مورد تجزیه‌وتحلیل آماری قرار دادند.

تعداد افراد شرکت‌کننده در پژوهش به تفکیک استان‌ها به شرح زیر بوده است: استان تهران: شهر تهران بزرگ-800 نفر، استان خراسان شمالی: شهر بجنورد-200 نفر، استان خراسان جنوبی: شهر بیرجند-200 نفر، استان کردستان: شهر سنندج-200 نفر، استان گلستان: شهر گرگان-200 نفر، استان خوزستان: شهر اهواز-200 نفر و استان بوشهر: شهر بوشهر-200 نفر.

اطلاعات جمعیت شناختی این پژوهش حاکی از آن است که اکثر شرکت‌کنندگان در آن، در گروه سنی 34-15 سال واقع‌شده و اغلب شغل آزاد داشته و یا خانه‌دار و دانشجو بوده‌اند. همچنین سطح تحصیلات اکثریت آن‌ها دیپلم و بالاتر بوده و غالب آن‌ها شیعه بوده‌اند. به‌علاوه اغلب پاسخگویان، مجرد بوده، حدود نیمی از پاسخگویان فاقد درآمد بوده و شغل پدر آن‌ها غالباً آزاد، بازنشسته و کارمند ساده بوده است.

نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که اکثریت پاسخگویان احساس مثبتی به خاطر هویت ملی‌شان داشته و به عبارتی غرور ملی در آنان در حد زیاد بوده است.

درعین‌حال بر اساس این نتایج، میزان اعتماد مدنی پاسخگویان در حوزه اقتصادی کم، در حوزه اجتماعی متوسط به پایین و در حوزه سیاسی نیز متوسط ارزیابی شده است.

همچنین طبق نتایج به‌دست‌آمده از این مطالعه، میزان احساس محرومیت و تبعیض در شرکت‌کنندگان در این پژوهش در حد متوسط بوده و اکثراً بر این نظر بوده‌اند که مشروعیت نظام سیاسی ایران عادلانه و معتبر است. 

دکتر محمدرضا غلامی، استادیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه گیلان و همکارش علیزاده در این پژوهش می‌گویند: «نتایج کیفی به‌دست‌آمده از پژوهش ما نشان داد که ارتباط معناداری بین متغیرهای اساسی رضایت از اوضاع اقتصادی و اجتماعی، احساس محرومیت، احساس مشروعیت نظام سیاسی و احساس تبعیض بین افراد با مفهوم غرور ملی وجود دارد. به یک معنا 50 درصد از احساس غرور ملی وابسته به متغیرهای ذکر شده است».

این محققان ادامه می‌دهند: «به‌عبارت‌دیگر بین متغیرهای احساس محرومیت و مشروعیت نظام سیاسی، همبستگی وجود دارد. این مسئله بدین معنی است که با افزایش احساس محرومیت، احساس تبعیض نیز افزایش می‌یابد و با افزایش مشروعیت نظام سیاسی، اعتماد مدنی افراد نیز افزایش می‌یابد. ضمن آن‌که بر اثر افزایش و بالا رفتن اعتماد مدنی، غرور ملی افراد نیز تحت تأثیر قرار گرفته و افزایش می‌یابد».

غلامی و همکارش در این طرح پژوهشی اعتقاد دارند: «مطالعه اخیر نشان داد که حس غرور ملی در خلأ و صرفاً بر اساس امور انتزاعی شکل نمی‌گیرد، بلکه یک ارزیابی مثبت تعمیم‌یافته، بر آرمانی ساختن ملت غلبه پیدا می‌کند. چراکه آرمانی ساختن یک ملت، خالی از رویکرد انتقادی است و حتی می‌تواند به دنبال تحقیر ملل دیگر نیز باشد. اما در غرور ملی، رویکرد واقع‌بینانه و انتقادی بر رویکرد محافظه‌کارانه و کورکورانه غلبه دارد».

به بیان این پژوهشگران که نتایج مطالعه آن‌ها در فصل‌نامه «مطالعات علمی» وابسته به موسسه مطالعات علمی منتشر شده است: «مطالعه ما نشان داد که ضعف اقتصادی و اجتماعی را باید جدی گرفت و به دور از رویکرد متعصبانه و در تقویت غرور ملی مثبت، کوشش کرد تا از این طریق شهروندان جامعه به مشارکت، همبستگی و ازخودگذشتگی ملی، نزدیک‌تر شوند».

منبع: ایسنا

مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاع‌رسانی خود را در این رابطه انجام می‌دهد.

کلمه های کلیدی

ارسال نظر

طبقه متوسط، مستضعفین و شاغلین فقیر در گفتگو با دکتر محمد خوش‌چهره

افزایش تعداد شاغلین فقیر نتیجه سیاست‌های غلط دولت است

خودکفایی و استقلال اقتصادی لازمه فعالیت‌های فرهنگی

اگر استقلال مالی از حاکمیت در انجام فعالیت‌های فرهنگی تحقق یابد، تولیدات فرهنگی خودکفا در همه جا و همه شرایطی، با اندکی تغییر در بازدهی، قدرت زیست خواهند داشت و آنگاه می‌توان به گسترش چنین فعالیت هایی در محیط‌های فرهنگی خارج از حاکمیت جغرافیایی جمهوری اسلامی نیز چشم دوخت. به عبارتی استقلال اقتصادی راز بقای فعالیت های فرهنگی و پیش نیازی برای صدور انقلاب است.

شرح حدیث رهبر انقلاب درباره ریاست‌طلبی/ نباید دنبال ریاست بدویم

حضرت آیت‌الله خامنه‌ای فرمودند: برخی‌ها برای نمایندگی مجلس خودشان را می‌کُشند؛ اگر راه پیدا نکنند یا صلاحیّتش را تأیید نکنند یا رأی نیاورد، خودش را به آب و آتش و در و دیوار می‌زند که چرا نشد؛ این عقل و تدبیر نیست.

۲۰ درصد مشکلات اقتصادی تحت تاثیر تحریم‌هاست

لطفعلی بخشی، اقتصاددان و عضو هیات علمی دانشگاه علامه درباره اقتصاد ایران در سال 98 به «نود اقتصادی» گفت سال آینده از لحاظ اقتصادی سال دشواری خواهد بود، شاید بتوان گفت که سال 1398 سخت ترین سال چند دهه اخیر کشور ما از لحاظ اقتصادی باشد.

مهم‌ترین مطالب سرویس

فارس من| سرپرست معاونت آموزش متوسطه وزارت آموزش و پرورش در گفت‌وگو با فارس:
سند ۲۰۳۰ از دستورکار آموزش و پرورش خارج شده است
در گفتگو با عضو کمیسیون صنایع و معادن مجلس مطرح شد:
قانون شدن لایحه حفاظت از خاک زمینه‌ساز فساد است
مدیر طرح و برنامه و تدوین سیاست شورای فرهنگی اجتماعی زنان و خانواده:
آمار دختران فراری ما بیش از دخترانی است که در کودکی ازدواج می‌کنند/ پایین آمدن سن فحشا وحشتناک است
معاون حمل و نقل ترافیک شهرداری تهران در گفت‌وگو با فارس:
برای ورود غیرقانونی به محدوده طرح ترافیک جریمه نمی کنیم؛ عوارض می گیریم
سخنگوی شرکت کنترل کیفیت هوای تهران خبر داد
هوای امروز تهران در شرایط «اضطرار»
  • پر بیننده‌ترین
  • پر بحث‌ترین