رفع اتهام درباره عصمت پیامبران در مناظره امام رضا با عالم اهل سنت

عنوان

عالم اهل سنت بر اساس آیاتی از قرآن اتهاماتی را بر عصمت پیامبران وارد کرد که با پاسخ عالمانه امام رضا(ع) مواجه شد.

به گزارش خبرنگار فرهنگی باشگاه خبرنگاران پویا از عصر امام محمدباقر(ع) تا دوران امام رضا(ع) شاهد رشد و پویایی علمی و معرفتی تشیع هستیم. در این دوران هر کدام از اهل بیت(ع) با برپایی جلسات درس و بحث و مناظره شروع به نشر معارف ناب دین مبین اسلام کردند و شاگردان مبرزی در زمینه های مختلف علمی، معرفتی و کلامی تربیت کردند. در این برهه از تاریخ اسلام شاهد گرایش حداکثری مردم به مکتب اهل بیت وحی(ع) هستیم. 

در این بین دشمنان اسلام یعنی عباسیان که خود با شعار «الرضا من آل الرسول» امویان را کنار زدند و در عصر امام صادق(ع) به حکومت رسیدند، مجبور شدند به صورت مخفیانه و زیرکانه به تقابل با اهل بیت(ع) بپردازند. یکی از این راهکارهای زیرکانه برپایی جلسات مناظره عالمان مذاهب، فرقه های اسلامی و سایر ادیان با امام رضا(ع) توسط هارون الرشید بود. وی با خیال اینکه از این طریق می تواند وجهه علمی امام(ع) سپس اصل مکتب وحی را زیر سؤال ببرد، این مناظرات را برپا کرد که با علم لدنّی امام رضا(ع) این حربه به شکست انجامید و نتیجه معکوسی داد. 

 مناظرات حضرت دارای محتوای عمیق و عالی و از نظر فن مناظره و طرز ورود و خروج در بحثها پربار و راهگشا و آموزنده است. در ادامه بخشی از مناظره امام رضا(ع) با «علی بن محمد بن جهم» از عالمان اهل سنت درباره عصمت انبیاء را می خوانید. این عالم اهل سنت با طرح آیاتی از قرآن سعی در زیر سؤال بردن عصمت پیامبران الهی همچون آدم(ع)، یونس، یوسف(ع) و ... را داشت که با پاسخ عالمانه امام رضا(ع) مواجه شد چنانکه «ابن جهم» در انتهای مناظره به گریه افتاد و عرض کرد: «ای فرزند رسول خدا، من توبه می کنم و تعهد می دهم که از امروز به بعد درباره پیامبران خدا جز آن چه شما فرمودید، نگویم».

او در ابتدای مناظره به امام رضا علیه السلام رو کرد و گفت: عقیده شما درباره عصمت انبیا چیست؟ آیا شما همه را معصوم می دانید؟ 
امام(علیه السلام): بله. 

ابن جهم گفت: پس این آیات را که ظاهرش صدور گناه از آنان است، چگونه تفسیرمی کنی؟ مثلاً قرآن درباره آدم علیه السلام می فرماید: «وَ عَصى آدَمُ رَبَّهُ فَغَوى ؛ آدم به پروردگارش عصیان کرد و از پاداش او محروم ماند». (طه، آیه 121)
و یا درباره یونس علیه السلام می گوید: «وَ ذَا النُّونِ اِذْ ذَهَبَ مُغاضِباً فَظَنَّ اَنْ لَنْ نَقْدِرَ عَلَیْهِ؛ یونس خشمگین از میان قوم خودش رفت و گمان کرد بر او تنگ نخواهیم گرفت» (انبیاء، آیه 87)
و یا درباره یوسف علیه السلام می گوید: «وَ لَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَ هَمَّ بِهَا؛ زلیخا قصد یوسف کرد و یوسف قصد او را» (یوسف، آیه 24) ...

امام علیه السلام فرمود: وای بر تو! گناهان زشت را به پیامبران الهی نسبت نده و کتاب خدارا به رأی خود تفسیرمکن که خداوند فرموده: «تأویل (و تفسیر) آن را جز خدا و راسخان در علم نمی دانند» اکنون پاسخ سوالاتت را بشنو:

اما درباره آدم علیه السلام خداوند او را حجت در زمین و خلیفه خود در بلادش قرار داده بود. آدم برای بهشت آفریده نشده بود (و سکونتش در بهشت موقتی بود و بهشت سرای تکلیف نبود) عصیان آدم در بهشت رخ داد نه در زمین، و عصمت باید در زمین باشد و مقادیر امر الهی تکمیل شود؛ لذا هنگامی که به زمین هبوط کرد، خداوند او را حجت و خلیفه معصوم قرار داد، چنان که در حق او می فرماید: «اِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَ نُوحًا وَ آلَ اِبْرَاهِیمَ وَ آلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِینَ»(6)؛ (خداوند آدم و نوح و خاندان ابراهیم و خاندان عمران را بر جهانیان برگزید). این گزینش، خود دلیل بر معصوم بودن این رهبران است؛ زیرا گزینش برای رهبری بدون عصمت، موجب نقض غرض است.
 فان اللّه عزّ و جلّ خلق آدم حجة فی أرضه و خلیفة فی بلاده؛ لم یخلقه للجنة و کانت المعصیة من آدم فی الجنة لا فی الأرض و عصمته تجب أن تکون فی الأرض لیتم مقادیر أمر اللّه فلما أهبط الى الأرض و جعل حجة و خلیفة عصم بقوله عزّ و جلّ: {إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَى آدَمَ وَنُوحًا وَآلَ إِبْرَاهِیمَ وَآلَ عِمْرَانَ عَلَى الْعَالَمِینَ}

امّا در مورد یونس علیه السلام منظور از «لَنْ نَقْدِرَ عَلَیْهِ» این نیست که او گمان کرد خداوند قادر بر (مجازات) او نیست بلکه به معنای این است که او گمان کرد خداوند بر او تنگ نمی گیرد. همان گونه که در آیه دیگر قرآن آمده: «وَ اَمَّا اِذَا مَا ابْتَلاهُ فَقَدَرَ عَلَیْهِ رِزْقَهُ...؛ امّا هنگامی که خداوند انسان را مبتلا سازد و روزی را بر او تنگ بگیرد...» (فجر، آیه 16) زیرا اگر او گمان کرده بود خداوند قادر بر (مجازات) او نیست، کافر می شد (و کفر از ساحت مقدس انبیا به دور است).
و أما قوله عزّ و جلّ: {وَذَا النُّونِ إِذْ ذَهَبَ مُغاضِباً فَظَنَّ أَنْ لَنْ نَقْدِرَ عَلَیْهِ‏} انما ظن بمعنى استیقن ان اللّه لن یضیق علیه رزقه ألا تسمع قول اللّه عزّ و جلّ: {وَأَمَّا إِذَا مَا ابْتَلَاهُ فَقَدَرَ عَلَیْهِ} [الفجر: 16] ‏ أی ضیق علیه رزقه و لو ظن أن اللّه لا یقدر علیه فقد کفر.

بیشتر بخوانید: اثبات فضیلت اهل بیت(ع) در مناظره امام رضا(ع) با عالمان اهل سنت

امّا در مورد یوسف علیه السلام منظور این است که زلیخا قصد کام گیری از یوسف کرد و یوسف قصد قتل وی کرد، اگر او را زیاد تحت فشار برای عمل خلاف عفت قرار دهد (چرا که فوق العاده از این پیشنهاد ناراحت شده بود)، امّا خداوند (در حق او لطف کرد و) او را از قتل زلیخا و عمل خلاف عفت دور ساخت، همان گونه که می فرماید: «کَذَلِکَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوءَ وَ الْفَحْشَاءَ»؛ (سوء اشاره به قتل و فحشا اشاره به عمل منافی عفت است). (یوسف، آیه 24)
و أما قوله عزّ و جلّ فی یوسف: {وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهِ وَ هَمَّ بِها} فانها همت بالمعصیة و هم یوسف بقتلها ان اجبرته لعظم ما تداخله فصرف اللّه عنه قتلها و الفاحشة و هو قوله عزّ و جلّ: {کَذَلِکَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوءَ وَالْفَحْشَاءَ} [یوسف: 24] یعنی القتل و الزنا.

منبع: تسنیم

مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاع‌رسانی خود را در این رابطه انجام می‌دهد.

کلمه های کلیدی

ارسال نظر

آیا آبادانی کشور و پیشرفت‌های علمی و فناورانه، دستاورد انقلاب اسلامی است؟

در دفاع از انقلاب

سنگین‌ترین شکست تاریخ آمریکا را نصیب‌شان می‌کنیم

در مقابل ایران دست به تهاجم حداکثری زده اند اما اگر ما به بسیج حداکثری امکانات و توانایی‌های خود اقدام کنیم، به فضل الهی سنگین ترین شکست تاریخ آمریکا را نصیب این کشور خواهیم کرد.

روایتی درس آموز از دیپلماسی اعتماد به اروپا

اتحادیه اروپا در ادوار مختلف تلاش کرده جایی میان ایران و آمریکا قرار بگیرد، جایی که هم از رفاقت با ایالات متحده، همراهی با آن و فشار بر ایران سود ببرد و هم از این فشار استفاده کند و به نوعی باب دوستی با ایران را باز کرده و یکی از بزرگ‌ترین بازارهای اقتصادی غرب آسیا را در دست بگیرد و علاوه‌بر آن بتواند همزمان از قدرت نفوذ ایران برای حفظ ثبات در منطقه به سود خود و جلوگیری از آشوب‌هایی بهره‌برداری کند که می‌تواند منافع منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای اروپا را مخدوش کند.

فیلم: قاضی‌زاده هاشمی برای فرار از پاسخگویی استعفا کرد

اکبری گفت: قاضی زاده هاشمی به هر دلیلی که استعفا داده باشد فرار از پاسخگویی در مورد طرح تحول سلامت به حساب می‌آید.

مهم‌ترین مطالب سرویس

شایعه است! / هرچه وزارت اطلاعات بگوید قبول دارم
توضیح ضرغامی درباره خروج آرشیو صداوسیما در دوران ریاستش
تحلیلی بر مهمترین نقاط قوت و ضعف سی‌وهفتمین جشنواره فیلم فجر
صعود جوانان، سقوط پیشکسوت‌ها!
گزارشی درباره وضعیت برنامه‌های ‌سینمایی تلویزیون برای سی‌وهفتمین جشنواره فیلم فجر
تولیداتی که توجیه دارد، اما منطق نه!
  • پر بیننده‌ترین
  • پر بحث‌ترین