استاد دانشگاه: گسترش فروش مانتوهای جلوباز مصداق جنگ فرهنگی دشمن است/ آیا هر نوع "بدحجابی" مصداق بی‌بندوباری است؟

عنوان

پوشش هر فردی، چه خانم باشد یا آقا، علاوه بر اینکه حریمی برای او به حساب می‌آید، نشان‌دهنده باورها و اعتقادات اوست. اما تمام افراد جامعه در برابر مشکلات حوزه فرهنگی و ازجمله حجاب و عفاف، مسئولیت دارند.

- اخبار فرهنگی -

به گزارش خبرنگار فرهنگی باشگاه خبرنگاران پویا، در طول تاریخ انسان ها تحت تأثیر عواملی مثل تربیت، خانواده، باور شخصی، خواست و اراده جامعه، ملیت، ویژگی های آب و هوایی و... خود را پوشش می دهند. با این وجود به نظر می رسد که یکی پیامدهای جهانی سازی در دنیای امروز، تصور همسانی است که برای عده ای از افراد به وجود آمده است. به طوری که بسیاری از عواملی که پوشش انسان ها را- اعم از زن و مرد- تعیین می کنند، با عامل همسان پنداری با سایر مردم جهان و حتی جنس مخالف جایگزین شده است. اما این نوع رویکرد نسبت به پوشش، در طول سال ها چه آسیب ها و نتایج بدی برای افراد و جامعه می تواند داشته باشد؟ چگونه باید این نوع رویکرد را اصلاح کرد؟ آیا مسئولیت بر عهده بخش فرهنگی جامعه است یا خانواده ها در این مورد نقش تعیین کننده دارند؟

خبرگزاری تسنیم در گفتگویی که با دکتر حمیدرضا فلاح، استاد دانشگاه و کارشناس دینی و اجتماعی انجام داده است، به بررسی این مشکل و راه حل های آن پرداخته است.

دکتر فلاح معتقد است: «نمی توان هر نوع بدحجابی را به عنوان بی بندوباری تلقی کرد. چراکه بی بندوباری در حقیقت نوعی بار عامدانه با خود دارد و کسانی مصداق این واژه هستند که با هدف مشخصی حجاب و پوشش را در جامعه رعایت نمی کنند، نه آن هایی که قاصرانه و تحت تأثیر عواملی مانند دوستان، پوشش خود را به درستی حفظ نمی کنند. طبق پژوهش های انجام شده در حوزه عفاف و حجاب و بر اساس شاخص های عقیدتی، زیبایی شناسی و هویتی در جامعه امروز ما می توان نتیجه گرفت که تعداد زیادی از افرادی که پوشش درستی ندارند یا انتخاب درستی در پوشش انجام نداده اند، لزوماً قصد بی بندوباری ندارند. این نکته مهمی است که برای حل مشکلات بدحجابی در جامعه باید به آن توجه داشت.»

این فعال فرهنگی تصریح می کند که: «باعث تأسف است که در سطح جامعه با بحران هایی در این موضوع مواجه هستیم که نمونه اش ترویج و فروش مانتوهای جلوباز است که بسیاری از خانم ها و به خصوص جوان ترها ناگزیر می شوند آن ها را خریداری کرده و از آن ها استفاده کنند، هرچند که در استفاده از این پوشش دچار مشکل می شوند. این ها نشان می دهد که در موضوع حجاب، هنوز هم با مشکلات بسیاری مواجه هستیم که حتی لازم است فروشگاه ها و مراکز خرید با دقت بیشتری کنترل شوند و از طراحان دغدغه مند برای طراحی پوشاک خانم ها و آقایان استفاده شود.»

* با توجه به اینکه موضوع حجاب و پوشش، موضوعی است که در همه ادیان و جوامع به نوعی مطرح است، به اعتقاد شما چرا جامعه امروز ما به عنوان کشور اسلامی به نوعی با این موضوع درگیر شده است؟

همان طور که در سؤال اشاره کردید، تاریخ حجاب و پوشش تنها به این دوران و جامعه ما محدود نمی شود. بلکه تاریخ این ماجرا به دوران هبوط حضرت آدم و حوا بر زمین برمی گردد که با برگ درخت خود را می پوشاندند. بنابراین بحث حجاب، موضوعی فطری است که در وجود انسان از بدون آفرینش وجود داشته است. هرچند در برهه های مختلف زمانی دچار تغییراتی شده، اما در ادیان یهود، مسیحیت، آشورایی ها، زرتشت و ... وجود داشته است.

در جامعه امروز هم این موضوع، مسئله ای نیست که تنها به مسلمانان و یا جامعه ایرانی مختص باشد. بلکه در حال حاضر با مروری در اندیشه ها و آداب ادیان دیگر و حتی کشورهای اروپایی و آمریکایی مشاهده می کنیم که بحث پوشش در آن جوامع هم مطرح است. به طوری که انسان های فرهیخته و تحصیل کرده را حتی در جوامع غربی به ندرت با پوشش نامناسب مشاهده می کنیم. تحصیل کرده ها و افراد بافرهنگ و اجتماعی در جوامع غربی هم در مراسم رسمی خود با پوشش کامل حاضر می شوند و این موضوع تنها در مورد مردان صدق نمی کند. بلکه پوشش را در مورد خانم های فرهیخته و چهره های علمی نیز می بینیم. هرچند که نوع پوشش آنها طبیعتاً بر طبق آداب و رسوم جامعه آنهاست. در جامعه امروز ما هم خوشبختانه روش های مختلفی برای حمایت و ترویج عفاف و حجاب وجود دارد که سال هاست در کشور فعال هستند.

بیشتر بخوانید:

 ماجرای پسر ثروتمندی که شهید حجاب شد/ آرایشی که در غرب نشانه بی فرهنگی است، در دانشگاه های ما نشانه فرهنگ شده است

کربلا آموزگار عفاف و حجاب است/ زنان اهل بیت در سخت ترین شرایط حجاب خود را حفظ کردند

* این مطلب درست است، اما به هر حال موانع و چالش های گوناگونی هم برای ترویج عفاف در جامعه وجود دارد. راهکار مقابله با این چالش ها چیست؟

درست است. در مسائل اجتماعی هم چنین مسائلی مطرح است. به عنوان مثال گفته می شود که برای رسیدن به جامعه سالم کافی است که فاصله طبقاتی از بین برود و یا فقر در جامعه ریشه کن شود. تصور افرادی که به این رویکرد قائل هستند آن است که انسان ها فطرت پاکی دارند و اگر فقر و مشکلات اقتصادی در جامعه ریشه کن شود، دیگر جایی برای مشکل باقی نمی ماند!

اما باید این نوع رویکردها را هم بررسی کرد. از جمله اینکه چه ارتباطی میان فقر، مشکلات شغلی و اقتصادی با حجاب و عفاف وجود دارد؟ آیا اگر فقر در جامعه از بین برود، همه مردم پوشش خود را حفظ می کنند؟ مگر تمام افرادی که دارای تمکن مالی هستند، افرادی محجبه و باعفاف هستند و با پوشش مناسب در جامعه ظاهر می شوند؟

مشخص است که این طور نیست و هر انسانی با نگاه اجمالی به جامعه درک می کند که رابطه مستقیمی میان ثروت و حیا وجود ندارد. پس نباید برای حل مشکلات فرهنگی و از جمله مشکل عفاف و حجاب در جامعه فرافکنی کنیم و مشکل را به سمت مسائل اقتصادی و سیاسی سوق بدهیم.

داشتن قلب پاک برای پاک بودن کافی نمی کند

* به هر حال می دانیم که نداشتن پوشش مناسب برای افراد، همیشه از نفی باورها و اعتقادات آنها ناشی نمی شود. درواقع نداشتن عقیده به دین داری و خداپرستی، همیشه موجب بی بندوباری در پوشش نمی شود. چنانکه بسیاری از خانم هایی که پوشش مناسبی ندارند، حاضر نمی شوند به گناهان و آلودگی های خلاف شرع تن بدهند و این موضوع را این گونه توجیه می کنند که انسان باید قلب پاکی داشته باشد و ظاهرش ملاک دین داری نیست. چه تفاوتی میان افراد پرهیزکاری وجود دارد که پرهیزکاری را در غالب پوشش و حجاب هم رعایت می کنند و گروهی که با وجود پرهیز از گناهان اخلاقی، حجاب را رعایت نمی کنند؟

طبق آموزه های دینی افرادی که به گناه آلوده می شوند، به دو گروه کلی دسته بندی می شوند: عده ای جاهل قاصر هستند و گروهی جاهل مقصر. جاهل قاصر کسی است که عمل او دستخوش عوامل مختلفی است و با بینش و دانایی مرتکب خطا نشده است. در حالی که جاهل مقصر کسی است که دانسته و از روی آگاهی مرتکب خطا شده است و منظور و هدفی از خطای خود دارد.

با چنین رویکردی و قائل شدن تفاوت میان این دو گروه، نمی توان هر نوع بدحجابی را به عنوان بی بندوباری تلقی کرد. چون بی بندوباری در حقیقت نوعی بار عامدانه با خود دارد و کسانی مصداق این واژه هستند که با هدف مشخصی حجاب و پوشش را در جامعه رعایت نمی کنند، نه آنهایی که قاصرانه و تحت تأثیر عواملی مانند دوستان، پوشش خود را به درستی حفظ نمی کنند.

طبق پژوهش های انجام شده در حوزه عفاف و حجاب و بر اساس شاخص های عقیدتی، زیبایی شناسی و هویتی در جامعه امروز ما می توان نتیجه گرفت که تعداد زیادی از افرادی که پوشش درستی ندارند یا انتخاب درستی در پوشش انجام نداده اند، لزوماً قصد بی بندوباری ندارند. این نکته مهمی است که برای حل مشکلات بدحجابی در جامعه باید به آن توجه داشت.

* با این توضیح، این نوع دسته بندی در موضوع عفاف و حجاب هم همین مرحله ختم می شود؟

البته این دسته بندی زیرمجموعه هایی هم دارد. از جمله عده ای از افراد هستند که نه تنها با حجاب موافق نیستند، بلکه نسبت به این موضوع مخالفت هایی دارند و آن را برنمی تابند. این عده خوشبختانه در جامعه آماری کشور ما تعداد کمی هستند.

عده ای دیگر هم معتقد به حجاب هستند و این اعتقاد را از مذهب یا اخلاق یا عرف خانواده و جامعه دریافت کرده اند و یا حتی حیای شخصی در وجود خودشان مانع از بی بندوباری پوششی آنها می شود. این افراد با توجه به پیشینه ذهنی خود، خواه ناخواه حجاب و حیا را رعایت می کنند.

اما گروه دیگری هستند که اکثریت افرادی را شامل می شوند که با حجاب کاملی در جامعه ظاهر نمی شوند. این افراد، جاهلانی هستند که تقصیر ندارند. مانند نوجوان ها و جوان هایی که در اوج جلوه گری، الگوپذیری، مطرح کردن و نمایش خود هستند، اما تحت تأثیر فضای بدی که خانواده یا گروه همسالان یا جامعه برای آنها فراهم کرده، پوشش کاملی را انتخاب نمی کنند.

حس زیبایی دوستی، عامل بدحجابی برخی خانم هاست

* چطور می شود فردی بدون قصد، پوشش خود را رعایت نکند؟

در این بحث، طبیعتاً قصد دفاع از رویکرد خاصی را نداریم و تنها قصد داریم زمینه هایی برای ترویج عفاف و حجاب را در جامعه پیدا کنیم. عده ای از افراد به خصوص دختران نوجوان، از یک سو حس زیبایی شناسی را به درستی درک نکرده اند و می خواهند زیبایی های خود را به دوستان و همسالان نشان دهند.

در عین حال در محیط خانواده، ناخواسته با شبکه های ماهواره ای مواجه شده اند که بزرگ ترها و والدین آنها برای سرگرم شدن خودشان از آن استفاده می کنند؛ غافل از اینکه دختر نوجوانشان آموزه های نامناسبی از این شبکه ها دریافت کرده و آن ها را عملی می کند.

طبیعی است وقتی چنین دختری پوشش و حجاب را رعایت نکند، نمی توان او را بی بند و بار تلقی کرد یا هدف خاصی را برای بدحجابی او در نظر گرفت. بلکه خانواده و جامعه را باید مقصر دانست.

* به هر حال حس زیبایی دوستی تنها به دوران نوجوانی منوط نمی شود. همه خانم ها در تمام دوران زندگی خود، حس زیبایی دوستی قوی دارند. چطور عده ای زیبایی ها و زیورآلات خود را عرضه نمی کنند، اما گروهی حتی در سنین میان سالی هم در مورد پوشش خود دقت درست و دقیقی ندارند؟

درست است. حس زیبایی دوستی در خانم ها حتی تا سنین بالا ادامه پیدا می کند و دوام دارد. اما در کنار این حس، غفلت را نباید نادیده گرفت. غفلت، قرار گرفتن تحت تأثیر خانواده و محیط، جلب توجه و موارد دیگر، موضوعاتی نیستند که تنها در دوران نوجوانی گریبان گیر افراد باشند.

چنانکه عده ای از دوران نوجوانی خود عادت می کنند که پوشش را به درستی رعایت نکنند و این غفلت را تا پایان عمر ادامه می دهند. گروهی نیز با این درک که زیبایی را با پوشش کامل نمی توان عرضه کرد، از حجاب روی گردان می شوند.

فعالان فرهنگی و طراحان لباس هشیار باشند

* به هر حال ما در عرضه محصولات پوششی هم با بحران هایی مواجه هستیم. به عنوان مثال مانتوهای جلوباز و بدون دکمه که در بسیاری از فروشگاه های زنانه عرضه می شود. در مقابل خانم هایی را در سطح شهر می بینیم که از این مانتوها استفاده می کنند، اما معذب بودن را در سعی آنها برای نگه داشتن جلوی مانتو و حفظ پوشش شان مشاهده می کنیم. این گروه جزء دو دسته ای که اشاره کردید قرار می گیرند؟ این جبر اجتماعی را چگونه باید تحلیل کرد؟

به نظر می رسد در سال های اخیر از طریق روش ایجابی برای نهادینه شدن موضوع حجاب و عفاف در جامعه موفق نبوده ایم. با وجود اینکه در جامعه اسلامی زندگی می کنیم، اما متأسفانه در سطح جامعه با بحران هایی در این موضوع مواجه هستیم که نمونه اش ترویج و فروش مانتوهای جلوباز است که همان طور که اشاره کردید، بسیاری از خانم ها و به خصوص جوان ترها ناگزیر می شوند آنها را خریداری کرده و از آنها استفاده کنند، هرچند که در استفاده از این پوشش دچار مشکل می شوند. این ها نشان می دهد که در موضوع حجاب، هنوز هم با مشکلات بسیاری مواجه هستیم که حتی لازم است فروشگاه ها و مراکز خرید با دقت بیشتری کنترل شوند و از طراحان دغدغه مند برای طراحی پوشاک خانم ها و آقایان استفاده شود.

درواقع برنامه هایی که در خارج از مرزهای کشور برای مردم ما طراحی می شود، نشانه های مختلفی دارد که یکی از آنها همین مانتوهای جلوبازی است که به آن اشاره کردید. چون دشمن ما سعی دارد از طریق صدمه زدن به فرهنگ، وارد مبارزه با دین و اعتقادات و کشور ما شود. در این شرایط غفلت مسئولان و فعالان فرهنگی موجب پیروزی دشمن می شود و آسیب آن متوجه همه ما خواهد بود.

ترویج فرهنگ نوع دوستی و امربه معروف، راهکار حل بحران های حوزه عفاف و حجاب است

* گاهی به محض بحث موضوع ترویج حجاب و عفاف در جامعه، رویکرد پلیسی و نیروی انتظامی به ذهن متبادر می شود. نظر شما درباره چنین رویکردی در ترویج فرهنگ عفاف و حجاب در جامعه چیست؟

درست نیست که ترویج حجاب را منوط به اقدامات پلیسی بدانیم. بلکه لازم است رویکرد فرهنگی و دغدغه مند در میان همه مردم جامعه شکل بگیرد. به این معنا که همه مردم خود را در برابر سلامت حرکت کشتی جامعه مسئول بدانند. اگر کسی ناخواسته یا حتی عامدانه قصد سوراخ کردن و صدمه زدن به فرهنگ و بدنه این کشتی را داشت، همه مردم جامعه باید مسئولیت پذیر باشند و با رویکردی عالمانه و دوستانه مانع از به خطرافتادن سلامت جامعه شوند.

این مسیری است که نیاز به فرهنگ سازی دارد. از خانواده ها، مدرسه ها، دانشگاه ها گرفته تا فضاهای کاری و فعالیت های اجتماعی و سیاسی، در همه جا باید آموزش های فرهنگی انجام شود. فرهنگی بر طبق آموزه های دینی و سبک زندگی ایرانی اسلامی ترویج شود تا همه مردم بدانند در صورتی که گوشه ای از جامعه دچار بحران و مشکل شود، کل جامعه در خطر خواهد افتاد. این همان حس نوع دوستی و ترویج امر به معروف و نهی از منکر است که باید طبق شرایط خود انجام شود تا بهترین و بیشترین تأثیرگذاری را داشته باشد.

گفتگو از: مریم مرتضوی

منبع: تسنیم

مسئولیت صحت اخبار ارائه شده به عهده منبع خبر بوده و این رسانه صرفاً رسالت اطلاع‌رسانی خود را در این رابطه انجام می‌دهد.

کلمه های کلیدی

ارسال نظر

آیا آبادانی کشور و پیشرفت‌های علمی و فناورانه، دستاورد انقلاب اسلامی است؟

در دفاع از انقلاب

سنگین‌ترین شکست تاریخ آمریکا را نصیب‌شان می‌کنیم

در مقابل ایران دست به تهاجم حداکثری زده اند اما اگر ما به بسیج حداکثری امکانات و توانایی‌های خود اقدام کنیم، به فضل الهی سنگین ترین شکست تاریخ آمریکا را نصیب این کشور خواهیم کرد.

روایتی درس آموز از دیپلماسی اعتماد به اروپا

اتحادیه اروپا در ادوار مختلف تلاش کرده جایی میان ایران و آمریکا قرار بگیرد، جایی که هم از رفاقت با ایالات متحده، همراهی با آن و فشار بر ایران سود ببرد و هم از این فشار استفاده کند و به نوعی باب دوستی با ایران را باز کرده و یکی از بزرگ‌ترین بازارهای اقتصادی غرب آسیا را در دست بگیرد و علاوه‌بر آن بتواند همزمان از قدرت نفوذ ایران برای حفظ ثبات در منطقه به سود خود و جلوگیری از آشوب‌هایی بهره‌برداری کند که می‌تواند منافع منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای اروپا را مخدوش کند.

فیلم: قاضی‌زاده هاشمی برای فرار از پاسخگویی استعفا کرد

اکبری گفت: قاضی زاده هاشمی به هر دلیلی که استعفا داده باشد فرار از پاسخگویی در مورد طرح تحول سلامت به حساب می‌آید.

مهم‌ترین مطالب سرویس

شایعه است! / هرچه وزارت اطلاعات بگوید قبول دارم
توضیح ضرغامی درباره خروج آرشیو صداوسیما در دوران ریاستش
تحلیلی بر مهمترین نقاط قوت و ضعف سی‌وهفتمین جشنواره فیلم فجر
صعود جوانان، سقوط پیشکسوت‌ها!
گزارشی درباره وضعیت برنامه‌های ‌سینمایی تلویزیون برای سی‌وهفتمین جشنواره فیلم فجر
تولیداتی که توجیه دارد، اما منطق نه!
  • پر بیننده‌ترین
  • پر بحث‌ترین